Kroonjuweel van Etten-Leur

Heilig Hartbeeld op de Markt

Het Heilig Hartbeeld op de Markt in Etten-Leur In het begin van de 20ste eeuw werden in Nederland veel Heilig Hartbeelden geplaatst. De meeste kwamen in de provincies Noord-Brabant en Limburg. Meestal in de buurt van een rooms-katholieke kerk. In Etten kwam een beeld op het voorplein van de Lambertuskerk op de Markt. Met dank aan Cor Kerstens

 

In de 13e eeuw was er binnen de Rooms-Katholieke Kerk al sprake van devotie tot het Heilig Hart van Jezus. Eind 1800, begin 1900 werd de verering van het Heilig Hart nieuw leven in geblazen. Dit gebeurde onder andere door de plaatsing van Heilig Hartbeelden. Ook werden kerken aan deze verering gewijd, zoals de Heilig Hartkerk in Breda en veel later (in 1957) op de Kerkwerve in Etten-Leur.

Op zondag 15 augustus 1926 werd door deken Van den Biezen het beeld voor de Lambertuskerk op de Markt in Etten ingewijd. Het is een creatie van de beeldhouwer Kees Smout, die het signeerde met Casmout. Het bronzen beeld werd in Duitsland gegoten door de Düsseldpf. Bronszegiesserei G.M.B.H. Het beeld heeft een vierkante travertin sokkel met een Noors granieten plint en bloktrede. Op de sokkel staat: "Etten aan het Heilig Hart". Het beeld stelt Christus Koning voor met opgeheven armen. Op de borst staat het bloedend hart met daarop een kruisteken en is gehuld in een doornenkrans.

In 2001 kreeg het beeld de status van rijksmonument. Het Heilig Hartbeeld is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde. Het geeft door zijn situering in het hart van Etten-Leur een indruk van de culturele, sociale en geestelijke ontwikkeling van de dorpsgemeenschap uit die jaren juist op het laatste 20ste-eeuwse hoogtepunt van de Heilig Hart-devotie. Daarnaast bezit het hoogwaardige esthetische kwaliteiten. Tevens is het van bijzonder belang in het oeuvre van de Bredase kerkelijke beeldhouwer C.A. Smout.

De beeldhouwer die het beeld vervaardigde, Cornelis Aloysius (Kees) Smout werd op 30 april 1876 in Bergen op Zoom geboren. Op 18-jarige leeftijd vertrok hij naar Amsterdam om tekenleraar te worden. Na het behalen van zijn tekenakte volgde hij boetseerlessen om zich daarna te bekwamen in het beeldhouwen zijn grote passie. Hij meldde zich aan bij de Amsterdamse Rijksacademie waar hij les kreeg van onder anderen Ludwig Jünger, Bart van Hove en Ferdinand Leenhoff. In 1905 won hij de Prix de Rome, wat hem in staat stelde in Parijs te studeren en werken. In 1909 keerde hij naar Nederland terug en vestigde zich in Amsterdam, waar hij tot 1951 zou wonen en weken. De laatste jaren van zijn leven woonde en werkte hij als beeldhouwer in Breda, waar hij op 24 augustus 1961 overleed. 

Werken uit de omgeving van Etten-Leur

Bekende werken van hem hier in de buurt zijn het Heilig Hartbeeld in Oud-Gastel en het borstbeeld van Sybrand Casparus Jan Heerma van Voss in het Trouwkerkje op de Leur. Smout maakte het borstbeeld in 1909 ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de Zuid-Nederlandsche Melasse- en Spiritusfabriek. Het beeld is eigendom van Heemkundekring Jan uten Houte die het in bruikleen heeft gegeven aan de Gemeente Etten-Leur.

Bronnen:

Rijksmonumentenregister

Website RKD geraadpleegd 13 januari 2018

Wikipedia geraadpleegd op 13 januari 2018

Liesbeth Stulemeijer – Asselbergs, Een vergeten Bergenaar, Cornelis Aloysius (Kees) Smout, Boekscout, 2017.

 © Cor Kerstens, Etten-Leur, 14-01-2018.